Op 1 maart 1978 presenteerde bondscoach Jan Zwartkruis zijn definitieve selectie voor het Wereldkampioenschap in Argentinië. Een routineuze aangelegenheid zou je denken, maar voor de Nederlandse voetbalfans was het een moment van schok en ongeloof. Johan Cruijff, de onbetwiste ster van Oranje, de man die Nederland vier jaar eerder naar de WK-finale had geleid, ontbrak op de lijst.
Wat was de reden van zijn absentie? Jarenlang bleef het een van de grootste voetbalmysteries, met speculaties variërend van een politieke protest tot een persoonlijk conflict met de KNVB.
Politiek of persoonlijk conflict?
De officiële verklaring over zijn absentie was vaag; Zwartkruis sprak over 'beschikbaarheid en voorbereiding', maar gaf geen verdere toelichting. Dit leidde tot een stroom van geruchten: Was het een statement tegen de dictatuur van Videla? Of had zijn vrouw Danny hem thuisgehouden na het beruchte 'zwembadincident' van 1974? De waarheid bleek echter veel duisterder.
Overval en ontvoering in Barcelona
Het ware drama voltrok zich niet op het politieke toneel, maar in de privésfeer van Cruijff. In november 1977, enkele maanden voor het WK, werd Cruijff slachtoffer van een gewelddadige overval in zijn woning in Barcelona. Gewapende criminelen drongen binnen, hielden hem en zijn gezin onder schot en bonden hen vast. De impact van deze traumatische ervaring was enorm. De politie adviseerde Cruijff om de zaak stil te houden om andere criminelen niet op ideeën te brengen.
Angst voor gezin boven Voetbal
Jaren later onthulde Cruijff: "Ik had een geweer op mijn hoofd, was vastgebonden en mijn kinderen waren in het appartement aanwezig. Er zijn momenten dat andere dingen in het leven belangrijker zijn dan voetbal. Mijn kinderen werden op school beschermd door de politie en in mijn huis had ik ook enkele maanden speciale beveiliging," verklaarde hij.
Waarom Cruijff niet naar wk 1978 in Argentinië ging
Deze onthulling verklaart waarom de wereldster, die in 1974 nog de absolute ster van het Nederlands elftal was, in 1978 thuisbleef. Het was geen politiek protest of een conflict met de bond, maar een noodzaak om zijn familie te beschermen. Het Nederlands elftal bereikte zonder Cruijff opnieuw de WK-finale, maar verloor deze uiteindelijk van gastland Argentinië.
De vraag wat er gebeurd zou zijn als Cruijff had deelgenomen aan het toernooi blijft een van de grootste 'what-ifs' in de Nederlandse voetbalgeschiedenis.
