NBA komt met plan tegen teams die ‘tanken’

Teams die opzettelijk verliezen in de NBA in als jarenlang een probleem, maar er is verandering in zicht.

Het opzettelijk verliezen van wedstrijden om een betere positie te krijgen in de NBA Draft is al decennialang een doorn in het oog van de competitie. Maar in het seizoen 2025-26 is het probleem groter dan ooit. Maar liefst acht teams doen actief mee aan tanking in de tweede helft van het seizoen. De Indiana Pacers, Brooklyn Nets, Washington Wizards en Utah Jazz begonnen het seizoen al met de intentie te tanken, en naarmate het jaar vorderde sloten de Memphis Grizzlies, Dallas Mavericks en Sacramento Kings zich bij hen aan. 

De aanleiding is duidelijk: de 2026 Draft-klasse wordt beschouwd als een van de sterkste in jaren, en bijna een derde van de league vecht om een betere loterijpositie te veroveren. Teams gaan hierbij ver. Franchises zoals de Wizards, Pacers en Jazz haalden zelfs All-Star-niveau spelers binnen voor de trade deadline — niet om een play-in plek te veroveren, maar lieten hen vervolgens buiten het veld of zetten ze niet in tijdens beslissende momenten, met als doel meer wedstrijden te verliezen. 

Reactie Silver

NBA-commissioner Adam Silver trok aan de alarmbel. Na twee dagen vergaderen met eigenaren in New York kondigde Silver aan dat de league na het seizoen 2025-26 maatregelen neemt. Hij noemde tanking een van de hoogste prioriteiten van de league en liet er geen misverstand over bestaan. Bij de eigenaarsvergadering erkende Silver dat tanking al decennialang een probleem is en dat de Draft, die vier keer is aangepast sinds de invoering in 1985, momenteel niet optimaal functioneert. 

Eerder in het seizoen greep Silver al in: de Utah Jazz en de Indiana Pacers kregen al ruim voor de play-offs forse boetes opgelegd als waarschuwing. En hij kondigde aan dat er in mei een speciale vergadering van de Board of Governors plaatsvindt om voorgestelde regelwijzigingen te bespreken, vóór de NBA Draft van juni 2026. 

Voorstellen

Tijdens de vergadering van de Board of Governors werden drie concrete voorstellen gepresenteerd, onthuld door ESPN-insider Shams Charania.

Voorstel 1 — Loterij met 18 teams: De tien slechtste teams die de play-in tournament missen, krijgen elk 8% kans op de nummer-1-pick. De acht teams die wél de play-in halen, krijgen aflopende kansen verdeeld over de resterende 20%. Alle 18 teams doen mee aan de officiële draft tijdens de play-offs. 

Voorstel 2 — Loterij met 22 teams: Dit voorstel omvat dezelfde teams als voorstel 1, plus de vier teams die uitgeschakeld worden in de eerste play-offronde. De draft-positie wordt bepaald op basis van de records van de teams over de afgelopen twee seizoenen, en er komt een minimaal aantal te behalen overwinningen als vloer: wie dat minimum niet haalt, wordt automatisch hoger ingeschaald om zo ver mogelijk van de top-picks verwijderd te blijven. 

Voorstel 3 — Bescherming op picks beperken: Een van de meest besproken ideeën is het afschaffen of sterk beperken van de bescherming op picks tussen positie 4 en 14. Omdat de top-vier picks al door de loterij worden bepaald, zou dit teams ontmoedigen om strategisch te mikken op een specifiek pick-nummer. 

Kritiek

Niet iedereen is overtuigd dat deze voorstellen het probleem daadwerkelijk oplossen. Critici wijzen erop dat als de draft blijft bestaan, tanking nooit volledig te elimineren valt — de league kan slechts bepalen hoe moeilijk het is voor de zwakste teams om de beste picks te bemachtigen. Sommige voorstellen worden als onrechtvaardig gezien voor teams die onvrijwillig in de loterij belanden door blessures of tegenslagen. De 2025 Dallas Mavericks en de 2020 Golden State Warriors zijn voorbeelden van teams die door rampzalige omstandigheden plots de top-vier in schoten, zonder dat er sprake was van opzettelijk tanken. 

Fans zijn ook sceptisch en betwijfelen of de league het probleem écht kan aanpakken, zolang het financiële model en de structuur van de draft ongewijzigd blijven. 

Let op: odds kunnen onderhevig zijn aan veranderingen